[Viện Kỷ Lục Châu Á (ASRI) - Đề Cử - P.339] - Bam Citadel (Iran): Công trình được xây dựng bằng gạch bùn lớn nhất thế giới

02-03-2021

(Kyluc.vn - Worldkings.org) Việc quy hoạch và kiến trúc của thành được dựa trên các quan điểm khác nhau. Từ cấu trúc hiện tại của tòa thành, người ta có thể thấy rằng các nhà quy hoạch đã thấy trước toàn bộ thiết kế cuối cùng của tòa nhà và thành phố, ngay từ những bước đầu tiên trong quá trình quy hoạch.

Arg-e Bam, nằm ở thành phố Bam, tỉnh Kerman, đông nam Iran, là tòa nhà bằng gạch bùn lớn nhất trên thế giới. Toàn bộ công trình là một pháo đài lớn chứa thành lũy, nhưng vì thành lũy chiếm ưu thế hơn phần tàn tích nên toàn bộ pháo đài hiện nay được đặt tên là Thành Bam.

Công trình được UNESCO liệt kê vào Danh Sách Di Sản Thế Giới “Bam cùng cảnh quan văn hóa”, thành lũy này có nguồn gốc ít nhất từ đế chế Achaemenid (từ thế kỷ 6 tới thứ 4 trước Công Nguyên). Thành lũy trở thành công trình quan trọng từ thế kỷ thứ 7 đến 11, là một giao lộ dọc theo con đường Tơ Lụa cùng các tuyến đương giao thương quan trọng khác, bên cạnh là một nhà sản xuất trang phục lụa và bông có tiếng.

Vào ngày 26 tháng 12 năm 2003, thành lũy cùng phần lớn thành phố Bam và các vùng lân cận bị tàn phá hầu như hoàn toàn bởi một trận động đất. Tuy nhiên chỉ vài ngày sau trận động đất, tổng thống của Iran, Mohammad Khatami thông báo rằng thành lũy Citadel sẽ được tái xây dựng.

Việc quy hoạch và kiến trúc của thành được dựa trên các quan điểm khác nhau. Từ cấu trúc hiện tại của tòa thành, người ta có thể thấy rằng các nhà quy hoạch đã thấy trước toàn bộ thiết kế cuối cùng của tòa nhà và thành phố, ngay từ những bước đầu tiên trong quá trình quy hoạch. Trong mỗi giai đoạn phát triển của tòa nhà, phần đã được xây dựng có một hình dạng hoàn chỉnh và mỗi phần bổ sung thêm có thể được "khâu dệt" vào phần hiện có một cách liền mạch.

Thành nằm ở trung tâm của pháo đài-thành phố, nơi có tầm nhìn rộng nhất nhằm đảm bảo an ninh.

Về phần kiến trúc của thành lũy, được chia thành hai phần khác nhau:

+ Phần dành cho những nhà cai trị ở tường thành nằm sâu bên trong nhất, trấn giữ kinh thành, doanh trại, cối xay, ngôi nhà 4 mùa, giếng nước (đào trong đất đá sâu khoảng 40m), chuồng nuôi 200 con ngựa.

+ Phần cai trị bao quanh nơi ở của những nhà cai trị, bao gồm lối vào chính dẫn tới toàn bộ pháo đài-thành phố và khu chợ, cùng với trục cột sống Bắc-Nam (nối lối vào chính tới thành lũy), và khoảng 400 nhà với các công trình công cộng liên quan, chẳng hạn như trường học và địa điểm thể thao.

Trong số các ngôi nhà, có thể nhận ra ba kiểu khác nhau: Những ngôi nhà nhỏ hơn có 2-3 phòng dành cho những gia đình hộ nghèo. Những ngôi nhà lớn hơn có 3-4 phòng dành cho tầng lớp xã hội trung lưu, trong đó một số còn có hiên.

Những ngôi nhà sang trọng nhất với nhiều phòng hơn được định hướng theo các hướng khác nhau phù hợp với các mùa khác nhau trong năm, cùng với một tòa án lớn và một chuồng cho động vật gần đó. Đây được xem là kiểu dáng hiếm vì có rất kiểu này trong pháo đài.

Tất cả các tòa nhà đều được làm bằng gạch đất sét không nung. Trước trận động đất năm 2003, Thành Bam rất có thể là công trình kiến trúc bằng gạch nung lớn nhất thế giới.

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (Worldkings.org)

Do ASRI đề cử


Kiến Trung (sưu tầm và biên dịch) (nguồn ảnh: internet)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ